“Psychologiczne aspekty nadwagi

Przyczyn rozwoju nadwagi oraz licznych niepowodzeń w stosowaniu kuracji odchudzających należy doszukiwać się nie tylko u podstaw zaburzeń genetycznych, metabolicznych czy stylu życia, ale także kształtujących się pod wpływem różnych czynników zmian w naszej psychice.

Bardzo często jedną z przyczyn nasilających i ułatwiających tycie są obciążenia wyniesione z okresu dzieciństwa. Każda troskliwa rodzina pragnąc by jej pociecha była zdrowa i silna stosuje najróżniejsze metody mogące zachęcić dziecko do spożywania posiłków, często ponad jego rzeczywiste potrzeby fizjologiczne. Dorastający człowiek już wówczas kształtuje w sobie odpowiednie wzorce i zachowania żywieniowe utrwalając je na stałe w swojej psychice. Spożywanie posiłków niezależnie od rzeczywistego odczucia głodu prowadzi do trwałych zaburzeń w układzie nerwowym kontrolującym przyjmowanie pokarmów i pierwszych objawów otyłości. Zaburzenia te wywołują często u osób z nadwagą nadmierną pobudliwość i związane z tym silne stany depresji, niepokoju i stresu, które z kolei tłumione są nadmiernym spożyciem pokarmów. Powstałe napięcie psychiczne powoduje często szereg silnych zaburzeń neurohormonalnych. Dochodzi do zachwiania wydzielania insuliny, a także silnego uaktywnienia hormonów nadnerczy, szczególnie kortyzolu przyczyniającego się do tworzenia niezwykle trudnej do rozłożenia tkanki tłuszczowej.

Zaburzenia w funkcjonowaniu ośrodka głodu i sytości, oraz towarzysząca temu agresja psychiczna wywołuje szereg niekontrolowanych zachowań. Spożywanie posiłków bywa często uzależnione od zupełnie przypadkowych czynników emocjonalnych jak aromat przypraw, widok pysznych potraw, czy nawet wyobrażenie o nich. Te reakcje potrafią być niezwykle szybkie i silne, nie mając w rzeczywistości nic wspólnego z aktualnymi potrzebami organizmu. Ludzie z nadmierną masą tłuszczową ciała wykazują niezwykłą wrażliwość na bodźce wzrokowe i smakowe, co prowadzi do utraty kontroli nad ilością spożywanego pokarmu. Zjadają tym więcej pożywienia, im więcej przysmaków znajduje się w zasięgu ich ręki. Wykazują niezwykle silne tendencje do spożywania potraw słodkich i tłustych. Zaspokojenie zaś głodu następuje najczęściej na poziomie zdecydowanie odbiegającym od ich aktualnych potrzeb. Większość osób z nadwagą w obawie przed brakiem społecznej akceptacji poszukuje szybkich rozwiązań, zwłaszcza wśród diet o wyjątkowo surowym reżimie. Niestety dłuższe ich stosowanie powoduje poza fizycznym wyniszczeniem organizmu również silne reakcje psychiczne, które na zasadzie sprzężenia zwrotnego wywołują częste myśli o jedzeniu i w konsekwencji ponowne objadanie się. Przemiennie występujące sukcesy i porażki oraz iluzoryczne dążenia do nieosiągalnego celu niezwykle silnie frustrują, narzucają poczucie winy, wywołują kolejne depresje i w konsekwencji prowadzą do powstania błędnego koła.”

cdn…

Dariusz Szukała
Promotor zdrowia, specjalista ds. żywienia